Bij voorbaat veroordeeld.

Bij voorbaat veroordeeld.
Desireé van Deurse
Straatadvocaat Nederland

07-07-2025 / Heerlen

Beginnen met 10-0 achterstand

Ergens aan moeten beginnen, terwijl je al bij voorbaat veroordeeld bent. Dat is beslist niet eenvoudig. En daar weten wij bij Stichting Straatadvocaat Nederland álles van! Het overkomt niet alleen onze cliënten, maar ook onszelf. En dat gebeurd niet af en toe, maar zo ongeveer iedere dag.

Zo heeft is mijn collega geadopteerd en heeft een kleurtje. Ook had hij niet de luxe van vroegtijdig onderwijs genieten zoals de meeste kinderen van zijn leeftijd vroeger. En daarnaast moest hij ook nog worstelen met zijn identiteit. En ik kan je vertellen, wanneer iedereen steeds roept dat je van alles en nog wat bent, is het enorm lastig om je “eigen ik” te vinden. Zijn jeugd was op z’n zachtst gezegd niet eenvoudig.

En dan heb je mij, een meisje uit een achterstandswijk, zonder een leuke warme familie die je steunt en géén dikke kruiwagen die het allemaal voor je regelt. En als ik dan binnen de “eigen” mensen niet uitgemaakt werd voor “stuudje” of “kneusje”, dan werd ik bij mensen uit andere, betere wijken wel weer uitgemaakt voor “krapuul”, “asociaal” en “tuig” .

In de puberteit werd het al helemaal een ramp, want door die onzekerheid & faalangst die er door m’n omgeving als het ware ingeramd werd, was het ook nog niet zo eenvoudig goede relaties te herkennen en aan te gaan, omdat mij dit simpelweg nooit geleerd is. Het gaf ruimte aan slechte mensen om misbruik te maken van mij. Meer dan eens. En vaak eindigde dat ook alles behálve beschaafd. Vaak ging het gepaard met veel geweld.

De underdog & foute keuzes.

Doordat wij nou nooit ergens “bij hoorden” en het ons ontbrak aan gevoelens van veiligheid & stabiliteit belanden we op een pad van foute keuzes. Nu zijn foute keuzes niet per definitie een wereldramp, wanneer je terug kunt vallen op goede voorbeelden en mensen die je rug hebben. Die hadden wij niet. De eenzaamheid die op dit pad in je leeft is voor een buitenstaander maar lastig te begrijpen. Daarom heb ik besloten er in dit artikel over te schrijven.

Los van het verdriet wat die verkeerde keuzes met zich mee brengen, trapt de rest van de maatschappij je er nog wel even mee na ook. Je wordt belachelijk gemaakt en vernederd, door mensen die zich geen seconde interesseren voor wie jij in essentie eigenlijk bent.

In mijn geval gebeurde die vernedering zelfs op landelijk niveau en strekte zich ver uit zelfs tot op complete pest- platforms. Maar wat nou, als we in plaats van mensen uitlachen en vernederen, elkaar eens de hand zouden reiken? Als we méér ons best zouden gaan doen die ander te begrijpen?

Impact van woorden:

“Schelden doet geen pijn”. Maar wat nou als ik je vertel dat het dat wél doet? Realiseer jij je dat je met dingen die je doet en roept, littekens veroorzaakt bij die ander?

Opmerkingen over mijn fysieke voorkomen hebben wel degelijke grote impact gehad. Nooit werd er naar mij gekeken in het licht van talenten die vanbinnen zitten. Niemand die de mogelijkheden zag. Wel zag men de hazentanden, of een gebrek aan “borstomvang”.

Als ik mensen nu vertel dat ik faalangst heb, kijkt men mij verbaasd aan. Men kan het zich niet voorstellen, want je staat toch maar mooi interviews te geven, artikelen te schrijven, presentaties te doen en je hoofd is je visitekaartje.

Maar wat nou als ik je vertel dat dat kleine meisje in mij nog steeds de stemmen van vroeger hoort? En die stemmen zijn aardig luid.
Stemmen die bijvoorbeeld continu zeikten over mijn “valse gezang” , terwijl ik mijn passie stond uit te oefenen en dit mijn enige uitlaatklep was om te dealen met pijn die je je ergste vijand nog niet toewenst.
Stemmen die, toen ik geen noot meer zong omdat er na de zoveelste rotopmerking vanbinnen iets brak in mij, zeiden dat het “allemaal maar een grapje was”. Ineens werd het gezang gemist.

Woorden hebben impact op iemands zelfbeeld. Je kan er behoorlijk iemand mee belemmeren om tot zijn/ haar maximale potentie te komen.

Eigen referentiekader

Ieder mens kijkt naar de wereld door een unieke bril, gevormd door persoonlijke ervaringen, opvoeding, cultuur, en overtuigingen. Dit referentiekader fungeert als een onbewust filter dat bepaalt hoe we situaties interpreteren en hoe we reageren op anderen.

Bijvoorbeeld: een compliment wordt door de één worden ervaren als oprechte waardering, terwijl een ander—die eerder manipulatie heeft meegemaakt—hetzelfde compliment wantrouwend opvat. Niet de boodschap verandert, maar de interpretatie wordt gekleurd door het verleden.

Onze reacties zijn dus zelden neutraal; ze weerspiegelen onze levensgeschiedenis. Begrip voor dit mechanisme helpt niet alleen om miscommunicatie te voorkomen, maar moedigt ook empathie aan: het besef dat achter elke reactie een verhaal schuilt.

Onbewust discrimineren, de schaduwzijde van het eigen referentiekader

Mensen vormen hun beeld van de wereld op basis van hun ervaringen, opvoeding, normen en waarden. Dit referentiekader biedt houvast, maar kan ook blinde vlekken creëren. Wanneer iemand bijvoorbeeld is opgegroeid in een omgeving waarin bepaalde groepen negatief werden neergezet, kan dit invloed hebben op hoe die persoon later denkt en handelt—zelfs zonder kwade bedoeling.

Discriminatie en uitsluiting ontstaan vaak niet uit expliciete haat, maar uit onbewuste aannames: “Die mensen zijn anders,” of “Zij zullen dit wel niet kunnen.” Zulke overtuigingen, gevoed door het eigen referentiekader, kunnen leiden tot gedrag dat anderen buitensluit.

Bewustwording is de sleutel. Door het eigen referentiekader kritisch te onderzoeken, ontstaat ruimte voor empathie, ontmoeting en inclusie.

Klaar met onszelf verdedigen

Wij als Straatadvocaten hebben onszelf intussen wel gevonden en weten wie wij zijn. Ook hebben wij veel te danken aan elkaar. Hadden wij immers niet in elkaar geloofd, dan was de straatadvocaat nederland nooit zo ver gekomen als wij nu zijn. Geloven in het kunnen van een ander vereist enorm veel lef en tomeloos geloof.

Ik voel mij gezegend dat ik dat onderweg heb mogen vinden in een aantal zeldzame mensen. En ik geef dat weer terug aan de maatschappij door te blijven geloven in de underdogs om mij heen. Voor hen ben ik die persoon, die ik vroeger zelf nodig had. Ik vind dat niemand zich zo alleen hoeft te voelen, zoals ik en mijn collega dat hebben ervaren in ons leven.

Of dat nu die gebroken vader is, die levenslang achtervolgd word een strafblad wat al lang gepasseerd is, of die cliënt die worstelt met z’n eigen psyche en door de wereld verkeerd begrepen wordt. De moeder die niet gezien wordt door jeugdzorg, de huurder die helemaal niet dwars wilt liggen maar gewoon in paniek is geraakt of de bejaarde dame die reageert vanuit angst voortkomend uit haar veel te zware rugzakje gevuld met trauma. Ik blijf op zoek naar de mens áchter de feitelijkheden.

Wij hoeven onszelf intussen tegen helemaal niemand meer te verdedigen. We hoeven niks meer uit te leggen. Ons “zijn” staat als een huis en kan alle stormen aan.

Scherpe tong die mensen in leven houdt.

Soms wordt mijn scherpe tong dan ook wel eens onnodig grievend genoemd. Eerlijk? Ik denk dat het hoog nodig is dat iemand eens de mond opentrekt en de boel wakker schudt. Het enige wat onnodig grievend is, is wanneer we niet meer naar ménsen kijken. Ons verschuilen achter geveinsde beleefdheid & neppe betrokkenheid. Er is méér dan enkel de juridische werkelijkheid. Ik ga daar bewust voorbij.

Voelen mijn woorden soms wat ongemakkelijk? Triggeren ze iets? Mooi!
Dat is de ruimte voor verandering en het openen van deuren die je voelt. Je hoeft er alleen maar iets mee te doen.

Want wat velen niet beseffen is dat datgene wat ik schrijf en zeg, wat door jou als “ongemakkelijk”, “ongebruikelijk” of misschien zelfs enigszins “ongepast” genoemd, daadwerkelijk levens gered heeft. Door te dúrven schrijven wat velen denken & voelen, kunnen mensen zich ermee identificeren en voelen mensen zich niet meer zo alleen. Ook weerhoud het hen van keuzes maken waarvan ze later spijt zouden krijgen.

En als iemand mij ooit wilt veroordelen, omdat ik levens gered heb, soms zelfs van mensen die het niet eens weten wat ze anders te wachten stond, dan draag ik ook dat met trots!

Weet je ,dat rechtssysteem wat krom is, weer wat meer rechtvaardig maken zal nooit verlopen zonder slag of stoot. Wij durven echter die strijd wel aan te gaan en zijn pioniers op het gebied van leveren wat écht nodig is.

Ik geloof dat het kan, want ik geloof in mensen.
Nu de rest nog.

Alle rechten voorbehouden© 2025 Stanley ter Haar Desireé van Deurse