Onschuldig maar levenslang gestraft.

Onschuldig maar levenslang gestraft.
Desireé van Deurse
Straatadvocaat Nederland

19-05-2025 / Heerlen

In Nederland hanteren we de onschuldpresumptie. Maar wat nou als ons grondbeginsel van het strafrecht, dat jij onschuldig bent totdat het tegendeel bewezen is, omgekeerd lijkt te zijn?

Dat overkwam mijn cliënt, en met de gevolgen van de valse aantijgingen aan zijn adres moet hij nog iedere dag leven. Leven is inmiddels niet meer het goede woord. Het is meer over-leven, in strijd tegen een onzichtbare vijand. Mijn cliënt is onschuldig maar levenslang gestraft. Intussen sta ik dit gezin als Straatadvocaat al een aantal jaren bij.

Meestal schrijf ik succesverhalen en met een positieve toon. Maar er zijn ook verhalen waarin er alleen maar verliezers zijn. Waar alles faalt. En dit is zo’n verhaal waarbij ik alleen nog maar kan huilen van ellende. Sámen met m’n cliënt.

Onschuldpresumptie in de UVRM

Dat het belangrijk is om een ieder die vervolgd wordt voor een strafbaar feit, voor onschuldig tot houden totdat diens schuld bewezen is in de rechtbank blijkt ook wel uit het gegeven dat dit zelfs in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM art. 11) is opgenomen.

Let wel, hier staat duidelijk dat het gaat om iemand die “vervolgd wordt voor een strafbaar feit”. Maar wat nou als die zitting nooit komt, omdat er geen vervolging word ingezet? Dan kun je dus óók jouw naam niet krachtens de wet zuiveren naar de buitenwereld toe. Maar de schade is vaak onomkeerbaar.

Zo ook voor mijn cliënt. Hij werd, notabene door zijn eigen kind, beticht van een ernstig zedenfeit. Een kind waarvoor hij jarenlang een keiharde strijd geleverd heeft om de veiligheid van datzelfde kind te waarborgen.

Ouderverstoting

Het kind in kwestie is een klassiek voorbeeld van een kind dat in RVDK termen “verloren & klem is geraakt tussen ouders” . In een eerder stadium was mijn cliënt door zijn ex- partner al eens beschuldigd van het plegen van het zedendelict. Toen eindigde dat ook in een seponering wegens geen enkel bewijs voor de stellingen.

Het kind had er geen herinneringen aan, en ook toen was reeds bekend dat zich tussen deze ouders een heuse “vechtscheiding” afspeelde. Het Nederlands Jeugdinstituut schreef een artikel over de gevolgen hiervan voor een kind.

Mijn cliënt echter, heeft dat gevecht nooit gewild, en wilde niets meer dan zijn vaderrol uitoefenen zoals dat hoort. Ex- partner dacht daar echter anders over, en onttrok het kind dan ook met regelmaat aan het ouderlijk gezag. Zonder dat hier een gedegen motivering voor was.

Ook wanneer er een omgangsregeling door de rechter was uitgesproken, weigerde de ex- partner medewerking. De RVDK en Veilig Thuis zijn ook al geruime tijd betrokken bij dit gezin. Dan zou je toch denken dat er één van die partijen wel iets zegt van het gegeven dat de uitspraak van de rechter gewoon niet nageleefd word? Helaas bleek dat in de praktijk niet het geval.

Keer op keer werd er duidelijk partij gekozen voor de ex-partner. Met als reden dat de kinderen daar het hoofdverblijf hadden, én de moeder persoonlijke begeleiding had bij haar problematiek. Sterker nog, bij de rechter heeft deze ex- partner bekend dit kind meermaals ernstig mishandeld te hebben. Er was sprake van zowel fysiek als psychologisch geweld. Ook het kind zelf heeft aan de rechter haar ervaringen met deze ouder verteld, de pleger erkende dat dit gebeurd was. En tot mijn grote verbazing stuurde de rechter dit kind vervolgens met haar agressor naar huis.

Kindermishandeling werd gedoogd

Hoewel kindermishandeling in Nederland bij wet strafbaar is gesteld, lijkt het er in deze casus toch sterk op dat dat allemaal zomaar kan wanneer jij begeleiding hebt voor jouw problematiek. Of die opvoeder eigenlijk wel beschikt over het vermogen om een veilige thuishaven te bieden aan het kind, kwam in de onderzoeken nergens terug.

Mijn cliënt heeft tot in den treure geprobeerd zijn zorgen over de veiligheid van het kind te melden bij de daartoe bevoegde instanties. Denk aan veilig thuis, de raad van de kinderbescherming, de ombudsman. Niemand luisterde. Ook een aangifte bij politie werd NIET opgenomen.

Mijn cliënt verloor daardoor het vertrouwen in een goede afloop en voelde zich machteloos. Hij had zich er al bij neergelegd dat hij zijn kind niet meer zag. Want inmiddels frustreerde de ex-partner alle vormen van contact. Tot het afnemen van de gsm aan toe, waardoor het kind niet voor hulp kon bellen wanneer zij in gevaar was.

Nog één keer proberen

Totdat het kind zich op een dag weer zelf bij haar vader meldde. Helemaal in paniek gaf zij aan door de moeder mishandeld te worden en ontvluchtte zij het huis. Ook kwam het in die periode regelmatig voor dat zij haar vader belde en deze haar weer moest ophalen. Hetgeen hem door de ex-partner niet in dank werd afgenomen. Soms eindigde het zelfs in een escalatie voor de deur waarbij er zelfs politie aan te pas moest komen.

Maar ook de agenten ter plaatse leken er geen oren naar de hebben om iets te doen met de zorgen rondom kindermishandeling. Er gebeurde niets meer dan dat mijn cliënt gevorderd werd de locatie te verlaten. Het kind werd opnieuw naar binnen gestuurd bij haar agressor. Voor de goede orde ik heb vele whatsapp- berichten en voiceclips in het dossier zitten afkomstig van het kind zelf waarop te horen is dat er geweld plaatsvind. Maar ook dat zij liefst bij haar vader wilde wonen, omdat zij zich bij de ex- partner van mijn cliënt niet veilig voelde.

Het is dan ook op verzoek van het kind, en NIET vanuit eigen beweging van mijn cliënt, dat hij nog éénmaal een zaak startte bij de rechtbank. Ditmaal voor een wijziging hoofdverblijf.

Aanzetten tot laster.

De ex- partner was natuurlijk helemaal niet blij met dit verzoek en verzette zich op alle mogelijke manieren. In kader van dat verzoek volgde er natuurlijk ook opnieuw een raadsonderzoek om te bekijken of een wijziging van adres in belang van het kind zou zijn.

Interessant detail: tijdens het gesprek tussen kind en rvdk ben ik meegegaan met het kind als ondersteuner. Het moge duidelijk zijn dat ik in elke casus ALTIJD opkom voor de belangen van het kind. Iedere ouder is het altijd duidelijk dat ook al zijn zij de opdrachtverstrekker , ik altijd objectief zal vertellen wat ik in belang van de minderjarige acht. In het proces heb ik natuurlijk ook gesprekken gevoerd met de ex- partner. Laatstgenoemde verviel overigens opmerkelijk genoeg alleen in beschuldigen over mijn cliënt. Iets dat mijn cliënt nimmer gedaan heeft. Die heeft alleen benoemd dat hij zorgen heeft en vroeg steeds wat kan mijn kind helpen hierin?

Tijdens dat gesprek met de RVDK werd natuurlijk een hele hoop gevraagd, ook over de relatie met haar vader. En daar kwam NIETS uit naar voren wat ook maar enigszins een vermoeden deed opwerpen over een zedendelict, of agressie van welke aard dan ook. Er werd gesproken van een fijne relatie, waarbij vader investeerde in fijne omgang, en hij altijd klaarstond voor het kind en zij dit als prettig ervaarde. Benoemd werd dat vader altijd tijd vrij maakte voor het kind en het bij hem thuis ook heel fijn was. Ook met het nieuwe samengestelde gezin van vader kon dit kind goed overweg.

Toen er uit het niets plots weer aangifte was gedaan tegen mijn cliënt, sloeg dat in als een bom.

Twee keer aangifte over hetzelfde feit.

Helemaal bijzonder is het gegeven dat mijn cliënt steevast geweigerd word in doen van aangifte, maar tégen hem kon er zelfs twee maal aangifte gedaan worden van hetzelfde vermeende incident. Er waren géén nieuwe feiten of andere pleegdata o.i.d.

De ex-partner heeft het kind daadwerkelijk weten aan te zetten tot het plegen van laster tegenover de andere ouder. Daar tegenover kwamen er later wel weer berichtjes vanuit het kind dat het verhaal gelogen was. Maar ditmaal is het te laat. De omvang van de schade is niet meer te overzien. De band tussen vader en kind is onherstelbaar beschadigd.

Natuurlijk kon de OVJ ook ditmaal niet veel anders dan de zaak seponeren. Iets waar geen enkele bewijslast voor te vinden is, kun je ook niet vervolgen. Echter betekent dit voor mijn cliënt wel de volgende 3 dingen:
1. Geen zitting en vonnis, betekent óók geen manier om zijn naam te zuiveren krachtens de wet.
2. Tegenaangifte doen wegens valselijke aangifte gaat ook niet, want er is geen vrijspraak.
3. De beschuldiging blijft echter levenslang bestaan en de wederpartij gaat onverminderd door met het verhaal vertellen naar buiten toe.

Als verdachte geen hulp.

Alsof die permanent beschadigde relatie met zijn kind nog niet voldoende was, heeft mijn cliënt in al die jaren ook niet één keer hulp gekregen voor zichzelf.

Het is namelijk niet zo dat je een beroep kunt doen op slachtofferhulp wanneer je aangemerkt staat als verdachte.

Al die tijd heeft mijn cliënt alleen gestaan tegenover die machtige organisaties. Ik vind het persoonlijk nog knap hoe lang hij het heeft volgehouden. Gedurende dat proces werd hij steeds weggezet als lastig, hij zou niet meewerkend, zijn gezagspositie voortdurend gepasseerd door derden.

Maar HOE kun je in vredesnaam een handtekening zetten onder een veiligheidsplan waarbij het de professionals een goed idee lijkt om een jong meisje in emotionele toestand ALLEEN op haar fiets naar een compleet ander dorp te laten fietsen in het donker om 23 uur? In een maatschappij waarbij er dagelijks kinderen verdwijnen of andere gruwelijke dingen overkomen? Om die reden was mijn cliënt een “weigeraar”
Toen was zijn gezag ineens wel relevant.

Maar toen hij verzocht om een aanpassing van dit plan waarbij de veiligheid van de minderjarige gewaarborgd zou worden t.a.v. het verplaatsen naar het veilig adres, werd hij volledig genegeerd. Wanneer je gedegen en gegronde opmerkingen maakt, is dat kennelijk “lastig”

Op de vraag wie dan verantwoordelijkheid draagt wanneer het kind iets overkomt, blijft het echter tot op heden doodstil vanuit alle instanties.

Alles kwijt

Mijn cliënt is alles kwijt. Zijn kind, omdat die band nooit meer hersteld kan worden. Meermaals verloor hij zijn baan, omdat hij talloze keren voor niets moest opdraven op gesprekken van jeugdzorg. Werkgevers verliezen hun begrip voor jou wanneer je te vaak verlof moet opnemen voor dit soort dingen. Dan kiezen ze liever voor een werknemer met minder “sores”.

Ook vanuit jeugdzorg hoefde cliënt niet te rekenen op begrip hiervoor. De moeder werd altijd toegestaan om last minute af te zeggen, zelfs wanneer wij al op locatie aanwezig waren. Echter wanneer mijn cliënt aangaf reeds in januari van het nieuwe jaar al zijn verlofdagen verbruikt te hebben, werd hij hierop keihard afgerekend.

Maar wat nog het ergste is, is dat hij zichzelf kwijt is geraakt. De man die ik ooit leerde kennen, jaren geleden, met rechte schouders en een glimlach, is nu slechts nog een schim van wie hij was. Compleet verloren in zijn depressie. En zijn lieve vrouw ziet het machteloos toe. Gaat de betrokken ggz nu nog een verschil maken? Met zoveel terecht wantrouwen naar de wereld toe? Is er voor hem nog een positief toekomstperspectief?

Het is echt niet overdreven he, wat zo’n beschuldigingen en niet gezien worden met een mens doet. Zelfs zijn rijbewijs werd ingenomen. Niet vanwege verkeersovertredingen, maar vanwege suïcidale uitlatingen. Toen hing er ineens wél gewicht aan zijn woorden.

Iedereen heeft gefaald.

Mijn cliënt is verstoten, verstoten & vernederd. En elke organisatie heeft keihard gefaald in deze casus. Jullie hebben gefaald voor dat kind, en jullie hebben gefaald voor deze vader. Mocht het zover komen dat mijn cliënt besluit om niet meer mee te doen in het leven, dan beschouw ik jullie allemaal als medeplichtig!

Ieder van jullie had de keuze om met meer compassie te handelen. Jullie hadden op zijn minst mijn cliënt kunnen ZIEN. Zijn stem kunnen horen. Maar hebben ervoor gekozen om dat niet te doen. Doof & blind waren jullie voor zijn pijn.

Maar mijn cliënt telt ook mee in dit verhaal he! Zijn leven doet er toe!

Nu het systeem niet doet waarvoor het bedoeld is. En alles gefaald heeft, kan ik niets anders meer voor hem doen dan zijn verhaal vertellen. Dat zal ik ook blijven doen. Want ik kan niet accepteren dat iemand zo hard de vernieling in gewerkt word.

Wij blijven vertellen dat er wel iemand is die in hem gelooft. En dat we naast hem blijven staan. En bidden dat dat genoeg zal zijn…

Soms, is alles gewoon verrot. Maar ook die verhalen verdienen het om verteld te worden.